Waarom doen wij dat ?

Nederland kent van oudsher een boeiende verscheidenheid aan streekgebonden architectuur, stedebouw en landschappen. Die verscheidenheid staat echter onder grote druk. Een nieuwe boerderij in een ruilverkaveling in Noord-Holland lijkt als twee druppels water op eenzelfde boerderij in een ruilverkavelingsgebied tussen de grote rivieren. Een buitenwijk in Groningen is ongeveer hetzelfde als een buitenwijk in Nijmegen. En nu is ook het landschap aan de beurt om door uniformering getroffen te worden.

Versterking van het eigen karakter van het Oldambt

Dat proces is ook in het Oldambt al enige tijd aan de gang. Een bosje hier, een bomenzoom daar, wat hakhout langs een spoorbaan of op een dode hoek in een veld. Het open polderlandschap wordt zo versnipperd; het wijde, open Oldambtster landschap dreigt een verrommeld coulissenlandschap te worden van 13 in een dozijn. Het resultaat is verlies aan eigenheid en karakter van het landschap, waarin nu de ontstaansgeschiedenis nog zichtbaar is. (toevoegen kaartje met inpolderingen)

Het leeuwendeel van de aantasting van het Oldambtster landschap is het resultaat van ingrepen die geen rekening hielden met het geheel eigen karakter van het landschap. Dat dat allemaal kon, komt omdat er geen club was die bereid was de eigen waarde van het landschap te verdedigen. Om in dat manco te voorzien is deze Stichting opgericht.

Grootschalige, grondgebonden landbouw

Wij zijn niet tegen ontwikkeling, integendeel. Wij zijn ook niet tegen ontwikkeling van de grondgebonden agrarische sector; die is van oudsher de schepper en hoeder van dit landschap. Een economisch vitaal gebied helpt het landschap in stand te houden.

Wat wij vragen is slechts dat de plannenmakers bij elke ontwikkeling naar de invloed daarvan op de openheid van het landschap kijken en dat ze die ontwikkelingen zo veel mogelijk laten aansluiten bij het bestaande open landschap. Nieuwe ontwikkelingen kunnen het karakter van het landschap ook versterken. Wij denken dat behoud van rust, ruimte, een schoon milieu en een karakteristiek en uniek landschap een bron van welvaart en welzijn zal blijken te zijn nu dit alles elders in Nederland een schaars goed is geworden.

Meningen van deskundigen

Ontwikkeling van kleinschalige recreatie en toerisme vormen in het Oldambt een aanzienlijke, nog onontgonnen bron van werkgelegenheid en het zal een drager zijn van een goed woon- en leefklimaat. Dat zegt bijv. Tom Bade, van onderzoeksbureau Triple E: "Waar liggen de kansen om Euro's van toeristen binnen te halen? De ruimtelijke kwaliteit van het gebied is doorslaggevend. Het gaat om een mix van rust, ruimte, cultuur, landelijk gebied en natuur. Stuk voor stuk waarden die elders in Nederland verloren gaan". (DvhN, 15 maart 2008)

Natuur in het Oldambt? Wie dat vraagt heeft daar nog nooit over de dijk gekeken. De geschiedenis en het landschap van het Oldambt zijn onlosmakelijk verbonden met de Waddenzee, het grootste aaneengesloten natuurgebied van Europa dat sinds 2009 terecht de status van werelderfgoed heeft gekregen.

Dat het een bijzonder gebied is, bewijzen ook de vele positieve uitingen van bezoekers. Het begint elders door te dringen dat hier verborgen schatten liggen. In beleidskringen heeft men al langer het licht gezien. Het Ruimtelijk Planbureau noemde de kustgebieden als datgene wat het Nederlandse landschap uniek maakt in de wereld. De vorige Rijksadviseur voor het Landschap, Dirk Sijmons, zei dat hij voor de zeekleipolders langs de Waddenzee koos als hij een voorkeur moest uitspreken voor een Nederlands landschap. (Trouw, 7 juni 2008). Het Oldambt, waar wij ons sterk voor maken, bestaat voornamelijk uit dat soort polders.

Het gaat de hier aangehaalde deskundigen, net als ons, om het landschap in ruime zin, d.w.z. het landschap met de bebouwing die er een wezenlijk deel van uitmaakt: de eenzijdige linten, oude dorpskernen en alleenstaande boerderijen met erfbeplanting versterken het karakter van het landschap van het Oldambt.